Helbestên Neqandî

 

 

METÎNÊ LÎCÎ

Kulîlkek Venekirî

ez kulîlkek venekirî bûm

dema ku ketim agir

ez kulîlkek venekirî bûm

hê kes min bîhn nekiribû

ez kulîlkek venekirî bûm

bi istiriyên min kes neêþabû

ez kulîlkek venekirî bûm

hêj bilbil bo min nexwendibû

ez kulîlkek venekirî bûm

qet li ber baranê þil jî nebibûm

ez kulîlkek venekirî bûm

dema ku ketim agir

ez kulîlkek venekirî bûm

loma agir jî min neþewitand

ez kulîlkek venekirî bûm

bindestiyê min venekirî çilmisand


Baz!..

DOST ÇIYAYÎ

 

Tu ê yî mezin bibî helbet rojekê

piþtî rojekê li dawiya rojan

mayende...

qencî-xerabî; aderî-binketî

du nasname ên bî/mayî ji laþekî

dijberî hev û tevlihev/sar ango germ

dê bibine diraxe

li hêviya bijartineke neserbixwe

û rê

ên tî û dirêj

dureh wê bikiþin

ji serê pozê pêlavên te..!

 

Rastî, ji du robarên bi hev re

yek tall û yek þor wê biherike

þêraniya þetê dilê te î xas

û baran,

tenê ji bo tawanbariyê wê bibarin

li pêlên pêdiviyên bêdawî..!

 

Bazê min!

li êvara neheqin û qet jibîr neke;

êvar xapînok in, rojê carekê

wê ji te veþêrin ronahiya þevê

xefik û dehfik derbasok in

dema tu jîr bî

û eger, li kelem û kemînên þevê

nelikumî,

berbang ne dûr,

stêrkên çavên te bi xwe ne!..

 


 

Berfîn

DOST ÇIYAYÎ

 

fieva min roja min

duneçel dihêlê dilê min

li gerdena wan î bilind

-ku rê nade her kerwanî-

                        çiyayên min...

Di peyareyekê de

li hev suwar

     (hustuxar)

bê flop û nîflan

  dirizin

    û dimînin

      pêlavên min!..

Li dû pêjna xezaleke birîndar

bi lez û bez dema dibezim

ta bi ta ber ba dibin

                    porên te

                    li ber çavên min...

Arek radipere diperenge dil

li panaveka çol

sirteka kol

-beyaban... bêavî..!-

                        bêeman

qolîncek ... ji mêranî de

                        dixîne

                        min!..

Dilekî min li Cûdî

di hestiyê Nebî Nûh de

                        dialiqe

                        dadileqe

Wilo nazenîn

wilo hevrêflimî

ev canê min...

Dilê min î din li cem te

zivistaneka sar

malkambax

            malwêran

               û cemed...

Di hêviya te de dibiflkivim

                                   berfîn!

 


Merfla Di Qur’anê da*

Amadekar: BEHRAM ETMANÎ

 

Guhdarî ke ey canfîda, azadî va d’Qur’anê da

Jîn û edalet û xweflî, heyin e tev d’Qur’anê da

 

Qur’an e qulpa naqet e, ew ji me re tek dewlet e

Bê zilm û zor û zehmet e, azadî va d’Qur’anê da

 

Ev rêya rast a bê newal, tê da bibin em tev heval

Hev ra bighêjin em kemal, arzûyên me d’Qur’anê da

 

Qur’an ji me ra hedya Xweda, ji dil bikin pê îqtîda

Nûr û seadet û huda, heqqaniyet d’Qur’anê da

 

Tê da tune ava genî, herrî û dûman û tenî

Ronî dide rûy û enî, nûr û flemal d’Qur’anê da

 

Hîkmetfeflan û zînde ye, flefqet û rehmet tê d’heye

Ji Reb ji bo me hedye ye, armanca me d’Qur’anê da

 

Pîr nabe can e tim dijî, sifra wê qet nabe rijî

Her cins mearif tê tijî, hevrazîçûn d’Qur’anê da

 

Eyûbiyan te dî çi reng, zelîl kirin cumle fireng

Berdane dunya nav û deng, wan dî fleref d’Qur’anê da

 

Kalê te ne yeqîn bizan, fexrê bike hertim bi wan

Bavêje ser rêçika wan, wan dîbû rê d’Qur’anê da

 

Selaheddîn betlê Hetîn, Ewrûpiyan tev lê civîn

Ser poz ketin tev da revîn, ew dî zefer d’Qur’anê da

 

Merwaniyan li Amedê, zeft kirin cumle Serhedê

Tarîxa wan tu guh bidê, wan dî hukum d’Qur’anê da

 

Xîlafeta Ebbasiyan, mabû bi wan li ser piyan

Ger te divê van cundiyan, rêya te va d’Quranê da.

 

Suleymanê Samaniyan, girtin welat û xwefliyan

Rêhêd heyatê zaniyan, yekîtî dîn d’Qur’anê da

 

Ne mexlûbê Îraniyan, ne mehkûmê Osmaniyan

Jorê kemalê va giyan, hevrazî dîn d’Qur’anê da

 

Seydayê Nursî yê kebîr, Melayê Kurdî yê flehîr

Rabû ji vî qewmê feqîr, ewsafê wî d’Qur’anê da

 

Ew ji me ra fexra zeman, bipesine bi wî heman

Heq meslega wî bêguman, dîtiye wî d’Qur’anê da

 

Dermanê flêniya welat, nutqê di wî Munazerat

Bigrin li dora wî civat, derman diye d’Qur’anê da

 

Ji dil bizan me milliyet, rûhê wî ye Îslamiyet

Ew e ji me ra veke bext, yekbûna me d’Qur’anê da

 

Hemiyeta millî çi xwefl, bostanekî têr av û gefl

Lakin di nav erkanê flefl îmaniyê d’Qur’anê da

 

Îslam ji bo me merkez e, tê de biger bibeze

Tê de tijî ber û rez e, rêya hêsa d’Qur’anê da

 

Çep û rastî bê feyde ye, ne milyeta qewmê te ye

Dîn û serî tê fidye ye, jîn û xweflî di Quranê da

 

Sosyalîstî nabe j’te ra, qominîstî jehr e j’we ra

Tev dijmin in ji qewmê te ra, kufr in evan d‘Qur’anê da

  

Munkirê Markîsê leîn, deccalê kafirê Lenîn

Mao serê Yecuc û Çîn, van e xeber di Qur’anê da

 

Biqewirîne van gawiran, van xinzîr û se û guran

Nîn in ji te’r dost û biran, Milletê te di Qur’anê da.

 

* Ev helbesta ji hêla flefl melayan ve hatiye nivîsandin. Ji wan flefl melayan, yên ku em navê wan dizanin: Mela Zahid, Mela Mihemed Salih û Mela Mihemed e.

 


Bihar

Mahfuz Yildiz

Ji tîpên erebî: Hasan Karaoðlu

 

Subhan ji fle’na te Xuda, ew luft û îhsana te da

Rahmet li me te kir heda, dîsa bi xêr hate bihar

Hate li me wextê gulan, efxan û dengê bilbilan

Bûn melhemê qelb û dilan, dîsa bi xêr hate bihar

Fezla bihara cennetê, xwefl xwefl li zozanê me tê

Ewlem yere fî ziynete, dîsa bi xêr hate bihar

Bihar dikana rezî ye, bejna letîf û nazî ye

Teyran hewar û gazî ye, dîsa bi xêr hate bihar

Ewan teyran awaz awaz, hevgel dibûn ew summe gaz

Lewra quling tine bi naz, dîsa bi xêr hate bihar

Ewan teyran awaz digot, flalûl û bilbil bûne cot

Evan li me keyfê firot, dîsa bi xêr hate bihar

Ji ewel wetê leyleg e, ya reb flukur hemden leke

Summe quling û werdek e, dîsa bi xêr hate bihar


 

Dubeytî

BABA TAHIRÊ URYAN

Ji lorî: Sabah Kara

 

 

Xema eflqa te j'zayînê b'min re ye

Ez wê ne ji mamostekî hîn bûme

Ez dilflad im ji hemû van xemê te

Dilêm bi xerabûnê ava bûye

 

Heta ku tê bîra min hemû umr de

Bi nalîn û fîxan im ji hicra te

Rojeke fladiyê nayê bîra min

Her û her nefladî bîra min de ye

 

Ji xeynî te dîger yara min nîn e

Bi exyar re serûkarê min nîn e

Hemû îhtiyacê min li cem te ne

Li ti dikana din îflê min nîn e

 

Were ey ruwêt bax û bihara min

Xeyala te flevan de arama min

Xwedê zane ku di dunya fanî de

Ji xeynî eflqa te nîn e karê min

 

Ji bextê bedêm hezar endîfle ne

Qedehê de hertim jehra xem heye

Ji bextê bed û gerîna felekê

Min her fîhan û ax û zarî hene

 

Ji eflqa te ez agir de dinalim

Nav agir de sotîne dil û canim

Seyê te ger pêl çavê min bikê

Ez ê b'mûjganan rê l'ber paqij bikim

 

Were were ez çavê te bibînim

Gul û simbil ji çavê te biçinim

Tu her flewxa min bûyî sal û mehan

Nebû ku ez bi te re rokê rûnim

 

Îlahî agirê eflqê li can xe

Alavê agirêm li hestiyan xe

Wek mûmkê min bisîtîne bi eflqê

Wekperwanê mih li agirê can xe

 

Bê te gulflen çavê min de kulxan e

Bi te kulxan çavê min de gulflen e

Gulam tu, gulgûnam tu, gulflenam tu

Ku bi te mirî ji tirbê radibe

 

Ku tê bîra min mazî û roja bê

Histêr ji çavêm bi xwe diherikê

Ez ji wê ditirsim li vê dewranê

Ku umrê min xerîbiyê de biçê

 

Xwefl e ew seet ku yar ji derî bê

fieva hicran û roja xem biqedê

Ez ji dil derxînim cinê xwe b'sed flewq

Û bêjim “canan dê l'cihê te rûnê”

 .

Ku serî datînim ser balgih bê te

Hestiyê min weku neyê dinale

Ji hicran di dewsa histêrê çavan

Ji mûjgan çirûskê agir dibare

 

Eman ji stêrka perîflana min

Fîxan ji vî bextê malwêranê min

Felek dest ji vê kîna xwe bernade

Xwîn diherike j'dilê xemdarê min

 

Ezîzan mewsîma cofl bihar e

Çemen sebz e û sehra halezar e

Vê mewsîmê demek firset xenîmet

Ku dunyaya rezîl, bê î'tîbar e

 

Xemêm bêhed û derdêm bêjimar e

Nîn e çare û derman ji derda re

Îlahî, flîretvanê min nizane

Ku feryadê dilêm bêîxtiyar e

 

Serê serkêflê min re aram nîn e

Dilê xwînînê min re derman nîn e

Min dilê xwe daye bi yeke kafir

Ku wê bi ti dînî qe îman nîn e

 

Îlahî sotina eflq sotîtir ke

Dilê flerhe ji derdan flerhetir ke

Ji vê xemê eger demkê xelas bim

Bi canê min sed hezar zêdetir ke

 

Serêm balîf, tenêm re dofleg nîn e

Jibil xema te min ti tifltî nîn e

Kesê bê te serî deynê ser balîf

Îlahî serî ji balîf hilneyne

Ji her sotîdilekî nalîn nayê

Li her cihî gul û lale flîn nayê

Nesotîdil çi zanê halê sotî

  .

Ji gepên roniyêt alem ronî ye

Dilê alem jieflqa te xwînî ye

Halê felekê hertim weha bûye

Ku her tiflt çav bi hêla roniyê ye

 

Xema eflqa te j'gêncê bihatir e

Wîsala te j'umrê cawîd cêtir e

Parçek axa diyarê te bi rastî

Reb zane ku j'kewn û mekan çêtir e

 

Sedaya nobedaran pir kêmtir tê

Dengê ......... bi hêla guh tê

Heval yeo yeko diçin nobetê

Wey bi wê rojê ku nobeta te bê

 

Çi xwefl ku mehrebanî hertim hebe

Ku yekser mehrebanî derdê ser be

Eger coflîna dilê mecnûn hebe

Dilê Leyla ji yê wî coflîntir e

 

Ji dstê eflqê herflev halêm ev e

Doflega min erd, û balîf kevir e

Ez dilxwefl im, lewra ji te hez dikim

Ê ku j'te hez bikê halê wî ev e

 

Eger cihê te li çerxa çarîn be

Gurê mirinê dê tim di kemîn be

Eger sed sal li dunyayê bimînî

Dê menzîla te dawî bin zemîn be

 

Ji goristanê buhurîm sibehê

Min bîhîst nalîn û fîxan û ahê

Min bihîst kellek ji axê re digot

Ku “dunya ne hêja ye b'gemflek axê”

 

Her kesê ku mal û milkê wî pir e

Dilê wî j'derdê dunyê xwînîntir e

Eger weku Xusrewan tac lixwekê

Cardin jî di canê wî de neflter e

 

Ezîzan, ji xem û derd û cudayî

Di çavê min de nemaye ronahî

Girîftar im bi dafa xurbet û derd

Ne yar û hemdemek, ne aflînayî

 

Dilê fla j'dilê zarî bêxeber e

Kesê xwefl ji yê nexwefl bêxeber e

Ne teqîsra te ye, ev adet kevn e

Ku yê azad, ji girtî bêxeber e

 

Para kesî nebe derdê dilê min

Ku gelek in xemê bêhasilê min

Kes heba j'xem û derdêm xeber bidê

Ku wî jî muflkil heba weku ê min

 

Bila mirin bi kama dilberam be

Ew peyvê xwefl ên wê tacê serêm be

Eger flah bexfl bikê milkê fiîrazê

Çêtir ew e ku yar li kêlekam be

 

Ji dil dernakeve eflqa ruwê te

Herkesî re nayê gotin derdê te

Welakîn sotîna eflq û muhebbet

Nayê veflartin di nava xelkê de

  .

Tu ku tava bilind û dilruba yî

Wesa bêrehm û kevirdil çima yî

Pêflî ewqas zêde eflq û muhebbet

Lê talî, heta dawî bêfayî

 

Nebû rojek min bêgirîn û ahî

fievan hiflyarî û efxan û zarî

Bi minê sotîdil her dûr û nêzîk

Tu ji kevirdilbûnê bêperwa yî


Çîroka Hezarsale

REMEZAN ALAN

 

 

ji hebûnekê revî ew rawî

xwe bi tunebûyekê ve girêda

bi sêvan ve çû giyagezokan ve hat

lê çarenûsa nêçîrê neguhart

bû teyîsiyê hespan...

 

li meydana flêwra xwe kirin

kevnikên kevnare

neh xwe li ser deh xist

ji rastiyê re bû çol roj

pîrhevok heram kirin rêyan...

 

kenîn li ber eynên xayîn

û hesidîn ji nevisiyên xwe dêmar

flîret ciyê çûn nehatinê da nîflan

baxçe tev bûne qoç

vebû devê flikeft û bîran...

 

janan pel da li wê daristana benavî

serê kaniyan girt ejdehan

melkemot xwe flanî qîzên bakire kir

keser mala gewriyan peritand

qul bû asika serhildanan...

 

dû re ritubet kurmî kir birînan

tama rizîtiyê li poz guvirî

mar xwehr çû kunê

bû çar birr kerî

flivanxapênok destebiratiya guran kirin...

 

dem borîn di devê saetan de çûn

rêberiya derewan kir pênûs

keçelok ji xwe nekerixîn

gotin di devê wan de bû lêpok

û azadî ji sedsaleka dî re ma

 


 

JI WELATÊ SIRGUN PAYTEXTÊ PAYTEXTAN RE

SEZAÎ KARAKOÇ

Werger: AZAD ÎBRAHÝM

 

Pêþî ez ji dilê te sirgun bûm

Ji aliyekî de hemû sirgunên min berdewamên vê

sirgunê ne

Li dervayê hemû merasîman, þayiyan, ayînan, cejnan

Hatme ba te, hatme xwe bavêjim lingên te

Hatme efûxwestinê, ku ne layiqê efê bim jî

Dirêj neke sirguna min a dunyê

Rojê ji biharê diqetîne

Evînê ji vê herî naçariyê diqetînê

Mîna ewrekî xwe

Belav dike dilê min

Ah! Dirêj meke sirguna min a dunyê

Çendî westa me, ne ji solê min

Ji lingên min xuya ye

Lembe xarin

Eynik melkemot

Dem dawî xeyalê hespê þewisî

Mal ne mîras, xeyaleta mîras e

Ey a dilê min anî dunyayê

Mezin kirî mêjandî

Ji perê teyran

Û þîrê teyran

Di þev û rojan de

Ji însaniyetê re mîna abîde bilind kirî

Delal

Delaltirîn

Ey Delal

Dirêj neke sirguna mina dunyê

 

A di hemû þiîran de dibêjim tu yî

Ku min got Sûna tu yî, min got Leyla tu yî

Seba te veþêrim ji dîmenên Salome û yên Belqis

min feyde girt

Vala bû xebata mina veþartinê welê tu eþkere ye

xuya ye

Balinde difirin seba teqlîda dilê te

Ji destên te berhev dike bihar kulîlkên xwe

Derya ji çavên te distîne xebera bêdawîtiyê

Ey nermtira dilan tewr kûr î

Delal

Delaltirîn

Ey Delal

 

 

Dirêj neke sirguna min a dunyê

Sal derbas bûn cot þopa nemir berda axê

Rahiþtim stêran tim tu pirsî nîvê þevan de

Qatê serbanan de qatê bodrûman de

Siya te bû lemba þevronîkira min a bê hempa

Di berbangên Qandîliyên qûrþûnî de

Bi te re peyvî mam di bihar û havîna emrekî de

Niha payiza wiya ji niþka ve hatî

Hatme ba te, hatme xwe bavêjim lingên te

Hatme efûxwestinê, ku ne layiqê efê bim jî

Ey Qudûsa nûjen (Meryem)

Ey Misra razê xwe, dilê xwe de digerîne (Zûleyxa)

Ey dilê dilovanê ku nermiyê dide hevrîþim

Delal

Delaltirîn

Ey Delal

Dirêj neke sirguna min a dunyê

 

Min hilweþîna çiyan dît îstikana Wenûs de

Mîna koleyan hatim firotin bazara bazaran de

Min zerbûna rojê dît dîwarê Qonstantîn de

Bi xeyalên te þewitîm derdora demcaman de

Siya te bû þewq dida û disekinî çavkaniya avjîn de

Di vê dema ramana mirinê ez girtime de

Bi tirsa hesabê nehatine dayîn

Hatme ba te, hatme xwe bavêjim lingên te

Hatme efûxwestinê, ku ne layiqê efê bim jî

Delal

Delaltirîn

Ey Delal

Dirêj neke sirguna min a dunyê

 

Ji teyrên welatê te çi xeber heye

Ji goran jî bihareke bilind dibe heye

Ji celladê eþqê çi xem madem ku yar heye

Ji tunebûn û hebûnê wêde hebûnek heye

Sûc giþ ne ê min e, nezereke min diþewitîne,

hildiweþîne heye

Bi heweskirina vê stranê gotinên werne gotin hene

Zînhar nebêj qeder e, ser qederê re jî qederek heye

Roj here ava çi dibe, mîmarekî þevê tamîr dike heye

Bi binketinê re serkeftineke ku mezin dibe heye

Seba gihaþtina razê razan li cem te kilîd heye

Di sîneya min de damareke paþ ve banga sirguna te

dike heye

Hêviyê nabirim ji te, di dilê te de bi navê merhametê

çinarek heye

Delal

Delaltirîn

Ey Delal