Alfabe

 
Di Alfabeya Kurdî de 31 tîp henin, ji vanan 8 tîp bidengin, 23 tîp bêdengin.
 

Tîpên gir:
A B C Ç D E Ê F G H Ý Î J K L M N O P Q R S Þ T U Û V W X Y Z

Tîpên hûr:
a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s þ t u û v w x y z

Tîpên bideng:
Aa Ee Êê Ýi Îî Oo Uu Ûû

Tîpên bêdeng:
Bb Cc Çç Dd Ff Gg Hh Jj Kk Ll Mm Nn Pp Qq Rr Ss Þþ Tt Vv Ww Xx Yy Zz

Mînak

Aa agir, ard, aþ, ax, av,
Bb ba, bar, berx, binevþ, bîr
Cc caw, cemed, cêwî, cot, cûn
Çç çar, çep, çêlek, çîk, çog
Dd dar, dew, dîk, dor, dûr
Ee em, enîþk, erd, eyar, ezman
Êê êdî, êvar, êþ, êzêng
Ff fedî, fer, fikar, firdan, fort
Gg ga, giran, golik, gul, gûzan
Hh hay, heval, hîv, hov, hûr
Ýi ingirîn, intîn, bizin, hesin, kevir
Îî îlon, în, îro, îsot, îþev
JJ jar, jehr, jêr,jîyan, junî
Kk ka, kal, kes, kilam.kofî
Ll laser, lêv, lîstik, lod, lûr
Mm maf,mezin, mij, mokit, mûriz
Nn nav, nîr, nêçîr, nod, nûçe
Oo ode, ol, olk, ordeg, oxir,
Pp pal, per, pîsperik, poz, pûç
Qq qal, qerqaþ, qirkirin, qor, qurt
Rr raman, rev, rê, ro, rûmet
Ss saw, sed, sîrim, sor, sûwar
Þþ þa, þeh, þîr, þor, þûr
Tt ta, têr, tîr, tor, tûncik
Uu gulle, huner, junî, kulîn, murî
Ûû lûle, mûm, nûjen, pûnik, rûçik,
Vv vala, vebûn vin, virnî vît, vîyan
WW war, welat, weþan, weza, wêje
Xx xatir, xav, xezal, xiþonek, xwîn
Yy yar, yek, yekalî, yekser, yom
Zz zava, zevî, zinar, zom, zû

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ELFABE

Herf û bi gor herfa mînak

 1-A.a. : Agir

 2-B.b. : Berf

 3-C.c. : Cejn

 4-Ç.ç. :Çar

 5-D.d. : Dest

 6-E.e. : Ezman

 7-Ê.ê. :Êvar

8-F.f. : Felat

9-G.g. : Gewr

10-H.h. : Heval

11-I.i. : Irq

12-Î.î. :Îsot

13-J.j. : Jiyan

14-K.k. : Kulîlk

15-L.l. : Lîstik

16-M.m. : Mîhvan

17-N.n. : Nan

18-O.o. : Ordek

19-P.p. : Piling

20-Q.q : Qelûn

21-R.r. : Ronahî

22-S.s. : Ser

23-Þ.þ. : Sêr

24-T.t. : Tesî

25-U.u. : Umr

26-Û.û. :Ûsî

27-V.v. : Vexwarin

28-W.w. :Welat

29-X.x. : Xew

30-Y.y. : Yezdan

31-Z.z. : Zebes

 

Xw: Xwîn

Xw: Xwê

 

XWENDIN Û NIVÎSANDINA HEJMARAN

Ji bîstî þûn ve nivîsandin û xwendin çawa yeþ

20: Bîst

21: Bîst û yek

22: Bîst û dudu

23: Bîst û sisê

34: Sîh û çar

42: Çil û çar

49: Çil û neh

50: Pênce

51: Pênce û yek

52: Pênce û dudu

61: þêst û yek

66: þêst û þeþ

73: Heftê û sisê

87: Heþtê û heft

95: Nod û pênc

100: Sed

101: Sed û yek

102: Sed û dudu

201: Dusedûyek

202: Dusedûdudu

203: Dusedûsisê

500: Pênsed

501: Pênsedûyek

502: Pênsedûdudu.

1000: Hezar

1001: Hezarûyek

1002: Hezarûdudu

Jimartina ji 100î heta 1000î sed bi sed

100: Sed

200: Dused

300: Sêsed

400: Çarsed

500: Pêncsed

600: þeþsed

700: Hefsed

800: Heysed

900: Nesed

1000: Hezar

 

 

 

XWENDIN Û NIVÎSANDINA HEJMARAN

Di zimanê kurdî de xwendin û nivîsandina reqaman çawa yes

   1: Yek

  2: Didu

  3: Sisê

  4: Çar

  5: Pênc

  6: þeþ

  7: Heft

  8: Heyþt

  9: Neh

10: Deh

11: Yanzdeh

12: Donzdeh

13: Sêzdeh

14: Çardeh

15: Panzdeh

16: þanzeh

17: Huvdeh

18: Hîjdeh

19: Nozdeh

20: Bîst

 

Weke ku hûn jî dibînin me li jor nivîsandin û xwendina hejmara nivîsandiye. Heger hûn dixwazin jimartin û xwendina hejmara bi kurdî hîn bibin, heta kû hûn jiber dikin bixwînin...

 

Ji10 heta 100î çawa tête nivîsandin û xwendinþ  

10: Deh

20: Bîst

30: Sîh

40: Çel

50: Pênce

60: þêst

70: Heftê

80: Heyþtê

90: Nod

100: Sed

 

 

 

 

ELFABE Û JIMAR

Zarok û kesên ku dixwazin bi zimanê xwe bixwînin!

Zimanê Kurdî di nav zimanê cîhanê de zimanek serbixwe ye. Di nav grubên zimanan de di beþa Hînt- Ewrûpayî de cih digre. Îro li dunyayê zimanê kurdî bi sê elfaban tête nivîsandin. Elfaba erebî, elfaba latînî û elfaba kirîlî...

D elfaba latînî de sîhûyek(31) herfên zimanê kurdî hene.

Bi herfên mezin

A-B-C-Ç-D-E-Ê-F-G-H-I-Î-J-K-Q-L-M-N-O-P-R-S-þ-T-Û-U-V-W-Y-Z-X

Bi herfên piçûk

a-b-c-ç-d-e-ê-f-g-h-i-î-j-k-q-l-m-n-o-p-r-s-þ-t-û-u-v-w-y-z-x-

 

Herfên dengdêr û herfên bêdeng

Di elfaba kurdî de heþt herfên dengdêr hene. Pênc heb dirêj in, çar heb jî kurt in. Mînak:

A-dirêj e. Wek: al

Ê-dirêj e. Wek: êzing

Î-dirêj e. Wek: în

O-dirêj e. Wek: ol

Û-dirêj e. Wek: ûlema

E-Kurt e. Wek: ez

I-Kurt e. Wek: Kin

U-Kurt e. Wek: Umr

Herfên bêdeng

Herfên bêdeng ewin ku bi serê xwe deng nadin. Yani ne bi serê xwe encax bi herfek dengdêr re deng didin.

Peydak (Dîftong)

Du herf bi xwe re wexta dengekî dide em ji vêya re peydak yanê dîftong dibêjin. Di kurdî de tenê dîftongek heye. Ew jî “xw” ye. Dema ev herdu deng têne cem hev deng didin.

Mînak:

Xw: Xwarin

Xw: Xwasî

Xw: Xwîn

Xw: Xwê